MỘT SỐ THAY ĐỔI QUAN TRỌNG LIÊN QUAN ĐẾN ĐĂNG KÝ DOANH NGHIỆP KỂ TỪ NGÀY 10/10/2018
Ngày 23/08/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định 108/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 78/2015/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp (“Nghị định 108”), theo đó sẽ có một số thay đổi theo hướng đơn giản hóa thủ tục đăng ký cho doanh nghiệp tuy nhiên vẫn còn một số điểm cần được làm rõ.
1. Những điểm thay đổi quan trọng:
– Doanh nghiệp không bắt buộc phải đóng dấu trong giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, trong nghị quyết, quyết định, biên bản họp trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.
– Văn bản ủy quyền cho cá nhân thực hiện thủ tục liên quan đến đăng ký doanh nghiệp không bắt buộc phải công chứng, chứng thực.
– Trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, không yêu cầu phải nộp bản sao Điều lệ hoặc tương đương khác của chủ sở hữu công ty trong trường hợp chủ sở hữu công ty là tổ chức.
Nghị định mới cũng bổ sung quy định về đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh. Cụ thể, hồ sơ gồm bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, bản sao hợp lệ Giấy chứng nhận đăng ký thuế và các giấy tờ khác tương ứng với từng loại hình doanh nghiệp; Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp trong 2 ngày làm việc.
Ngoài ra, quy định Doanh nghiệp chỉ được lập địa điểm kinh doanh tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính hoặc đặt chi nhánh cũng bị bãi bỏ. Địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp có thể ở ngoài địa chỉ đăng ký trụ sở chính. Trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày quyết định lập địa điểm kinh doanh, doanh nghiệp gửi thông báo lập địa điểm kinh doanh đến Phòng Đăng ký kinh doanh nơi đặt địa điểm kinh doanh.
Nội dung thông báo gồm:
– Mã số doanh nghiệp;
– Tên và địa chỉ trụ sở chính của doanh nghiệp hoặc tên và địa chỉ chi nhánh (trường hợp địa điểm kinh doanh được đặt tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi chi nhánh đặt trụ sở);
– Tên, địa chỉ địa điểm kinh doanh; Lĩnh vực hoạt động của địa điểm kinh doanh;
– Họ, tên, nơi cư trú, số Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu của người đứng đầu địa điểm kinh doanh;
– Họ, tên, chữ ký của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đối với trường hợp địa điểm kinh doanh trực thuộc doanh nghiệp hoặc họ, tên, chữ ký của người đứng đầu chi nhánh đối với trường hợp địa điểm kinh doanh trực thuộc chi nhánh.
2. Một số điểm cần làm rõ:
Tại khoản 6 Điều 25 Nghị định 108 sửa đổi, bổ sung quy định không cho phép doanh nghiệp đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật đồng thời với việc đăng ký chuyển đổi loại hình doanh nghiệp là không hợp lý vì đây cũng là một trong những thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp. Lý do không được thay đổi người đại diện theo pháp luật đồng thời với việc đăng ký chuyển đổi loại hình doanh nghiệp có thể là do nhà làm luật muốn ràng buộc trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật, tuy nhiên thực tế hiện nay có một câu hỏi được đặt ra là việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có hiệu lực kể từ thời điểm nào, kể từ ngày được quy định trong quyết định của HĐQT/HĐTV của doanh nghiệp về việc thay đổi người đại diện theo pháp luật (thông thường là ngày quyết định được thông qua) hay phải đợi đến khi cơ quan đăng ký kinh doanh cấp GCNĐKDN mới cho doanh nghiệp ghi nhận sự thay đổi này? Nếu phải đợi đến khi đó thì trong khoảng thời gian chờ đợi này doanh nghiệp không có người đại diện theo pháp luật vì thông thường theo quyết định của HĐQT/HĐTV người đại diện theo pháp luật bị thay thế kể từ thời điểm quyết định này có hiệu lực, điều này sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp khi cần phải quyết định và/hoặc ký kết các hợp đồng, giao dịch, văn bản, giấy tờ của doanh nghiệp với cơ quan nhà nước, đối tác, khách hang mà lại không có người đại diện theo pháp luật, vậy ai sẽ ký các giấy tờ này và liệu chúng có giá trị pháp lý không?! Trong khi đó tại khoản 1 và 2 Điều 4 Nghị định số 78/2015/NĐ-CP quy định “doanh nghiệp tự kê khai hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của các thông tin kê khai trong hồ sơ đăng ký” còn “Cơ quan đăng ký kinh doanh chịu trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, không chịu trách nhiệm về những vi phạm pháp luật của doanh nghiệp và người thành lập doanh nghiệp”. Như vậy, cơ quan đăng ký kinh doanh chỉ chịu trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký còn doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực, tính hợp pháp của thông tin trong hồ sơ đăng ký, đăng ký thay đổi của doanh nghiệp.
Vì vậy, theo chúng tôi nên loại bỏ quy định không cho phép đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật đồng thời với đăng ký chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, ngoài ra quy định rõ việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có hiệu lực kể từ thời điểm quyết định của HĐQT/HĐTV về việc thay đổi người đại diện theo pháp luật có hiệu lực để tạo sự chủ động cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động khi đó người đại diện theo pháp luật mới thay thế sẽ có đầy đủ thẩm quyền của người đại diện theo pháp luật cho doanh nghiệp mà không phải đợi đến khi cơ quan ĐKKD cấp GCNĐK mới cho doanh nghiệp, quy định này cũng phù hợp với nguyên tắc trách nhiệm được quy định tại khoản 1, 2 Điều 4 Nghị định 78 nêu trên.
Một điểm nữa cần được làm rõ là Điều 38 của Nghị định 108 cần bổ sung quy định cụ thể về thời hạn Phòng ĐKKD phải:
– Gửi Giấy biên nhận hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử cho doanh nghiệp. (Khoản 3 Điều 38).
– Gửi thông báo qua mạng điện tử cho doanh nghiệp để yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ trong trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ (Khoản 4 Điều 38).
– Trao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho doanh nghiệp nếu nội dung đối chiếu thống nhất và thời hạn cụ thể Phòng đăng ký kinh doanh phải gửi thông báo yêu cầu doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung hồ sơ trường hợp hồ sơ bằng bản giấy và hồ sơ doanh nghiệp đã gửi qua mạng điện tử là không thống nhất (Khoản 6 Điều 38).
Việc quy định cụ thể thời hạn trong các trường hợp trên nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm của cơ quan đăng ký kinh doanh và tránh doanh nghiệp đăng ký rời vào thế bị động khi cứ phải chờ đợi cơ quan đăng ký kinh doanh trả lời mà không rõ thời hạn cụ thể.
Nếu ông/bà có bất kỳ câu hỏi nào hoặc muốn biết thêm chi tiết về vấn đề nêu trên xin vui lòng liên hệ với luật sư Bùi Văn Sơn theo địa chỉ thư điện tử [email protected]. Luật sư Bùi Văn Sơn có gần 20 năm kinh nghiệm tư vấn luật trong nhiều lĩnh vực khác nhau từ pháp luật doanh nghiệp, đầu tư đến các vấn đề về hợp đồng…